Waar zitten bepaalde moleculen in een cel? Hoe bewegen ze en wanneer zijn ze belangrijk? Hoe vallen witte bloedlichaampjes een kankercel aan? Met de laatste microscopische technieken kunnen AMC en VUmc veel medisch-wetenschappelijke vragen beeldend beantwoorden. Aan beide zijden van de Amstel is er een ‘core facility’, waarin microscopisch onderzoek gebundeld wordt. De afdelingshoofden hiervan, Eric Reits (core facility Cellular Imaging) en René Musters (Advanced Optical Microscopy core facility in O|2), werkten al samen voordat het woord ‘alliantie’ ooit ter sprake kwam.

“Er was regelmatig persoonlijk contact en we wisten van elkaar welke kennis en techniek er in huis was”, vertelt Musters. Toch was er nog veel winst te behalen. “Daarbij zijn de alliantieplannen voor ons een vliegwiel geweest”, vult Reits aan. Inmiddels zijn de afdelingen zo op elkaar ingespeeld dat ze klanten op basis van hun vraag naar één van beide faciliteiten sturen. Ook geven ze gezamenlijk cursussen aan gebruikers van, en op, beide locaties.

Gespecialiseerde apparatuur met een speciaal opgeleide medewerker

“Onderzoekers komen bij ons met een bepaalde vraagstelling”, vertelt Reits. “Samen lopen we daar doorheen en bepalen we welke microscoop het meest geschikt is.” De beide faciliteiten hebben elk hun eigen gespecialiseerde aanvullende apparatuur. Elektronenmicroscopie, superresolutiemicroscopie, flow cytometrie, noem maar op. “Dat laat ook direct de meerwaarde van onze ‘dual-core’ kernfaciliteit zien”, aldus Musters. “Van al deze supergespecialiseerde apparatuur, elk met een waarde van soms meer dan een half miljoen, hebben we er nu nog maar één nodig”. En daar komt bij dat elk apparaat bediend wordt door een speciaal opgeleide medewerker. Reits: “Een postdoc kan deze specialistische kennis in een paar jaar tijd ook opdoen, maar gaat dan weer weg. Door microscopie en betrokken medewerkers te bundelen, blijft kennis behouden en kunnen alle afdelingen en onderzoeksinstituten gebruik maken van deze gecombineerde apparatuur en kennis.”

microscopie-1

Alliantievorming in kennis én techniek

De specialistisch opgeleide medewerkers, ook wel ‘operators’ genoemd, nemen met regelmaat een kijkje bij elkaar in de keuken. Ze wisselen kennis uit en voegen protocollen samen. Reits: “Vooral de jongeren vinden dat fantastisch, zij zoeken elkaar sowieso al op.” Door samen te werken, worden zelfs verschillende technieken samengevoegd, bijvoorbeeld elektronenmicroscopie en fluorescentiemicroscopie. “Een alliantievorming in de techniek”, stelt Musters met een lach. Dat kan alleen door de twee core facilities gezamenlijk te laten optrekken. Musters: “samen kunnen we nieuwe avonturen in microscopische beeldvorming aangaan. Apart is dat lastig, bijvoorbeeld omdat wij elektronenmicroscopie niet in onze ‘core’ hebben, en vanuit financieel oogpunt natuurlijk.”

Dezelfde eiwit aggregaten zichtbaar gemaakt met verschillende microscopen:

correlatie_intranet